Elektrik ölçeg ulgamynda esasy enjamlaryň biri hökmünde ýeke - fazaly elektrik hasaplaýjylarynyň ösüşi adamzat jemgyýetiniň elektrik energiýasynyň ulanylyşynyň ewolýusiýasy bilen berk baglanyşyklydyr. XIX asyryň ahyrynda elektrik togunyň uly - ulanylyşyndan bäri, elektrik hasaplaýjylarynyň peýda bolmagy we kämilleşmegi diňe bir energiýa dolandyryşynyň ylmy taýdan ösmegine itergi bermän, häzirki zaman senagatynda we ýaşaýyş durmuşynda elektrik sarp ediş usullaryna-da uly täsir etdi.
1880-nji ýyllarda Edisonyň gönüden-göni tok öndürýän ulgamynyň ösmegi bilen iň irki elektrik ölçeg enjamlary emele geldi. 1889-njy ýylda nemes inereneri Hermann Aron elektrolitiki ýörelge esasynda elektrik energiýa hasaplaýjysyny oýlap tapdy, ol suwda metal ionlarynyň göçmegini ölçemek arkaly energiýa sarp edilişini gytaklaýyn hasaplady. Şeýle-de bolsa, bu enjamyň takyklygy we çylşyrymly hyzmaty bardy, ony ýaýratmagy kynlaşdyrýardy. 1890-njy ýyllarda üýtgeýän tok ulgamlarynyň ösmegi has amaly induksiýa elektrik energiýa hasaplaýjysyny döretdi. 1896-njy ýylda Amerikaly alym Elihu Tomson ilkinji täjirçilik induksiýa - fazaly elektrik hasaplaýjysyny taslady. Bu tehnologiýa, üýtgeýän magnit meýdany bilen dolandyrylýan alýumin diskini aýlamak ýörelgesinden peýdalanyp, elektrik energiýasyny göni mehaniki ölçemäge ýetdi. Simpleönekeý gurluşy we ýokary ygtybarlylygy sebäpli bu tehnologiýa 20-nji asyryň birinji ýarymynda dünýäde esasy çözgüt boldy.
20-nji asyryň ahyrynda - -dan - aralygynda elektron tehnologiýadaky üstünlikler elektrik hasaplaýjylarynda täzeligi döretdi. 1970-nji ýyllarda integral zynjyrlaryň ulanylmagy elektron elektrik hasaplaýjylaryna has ýokary ölçeg takyklygyny we päsgelçilik immunitetini hödürläp, adaty mehaniki hasaplaýjylary ýuwaş-ýuwaşdan çalyşmaga mümkinçilik berdi. 20-nji asyryň ahyrynda mikroprosessor tehnologiýasynyň ornaşdyrylmagy, akylly torlaryň ösmegine esas goýup, maglumatlary saklamak we uzakdan aragatnaşyk mümkinçilikleri bilen elektrik hasaplaýjylaryny hasam güýçlendirdi. 21-nji asyrdan başlap, bir - fazaly elektrik hasaplaýjylary, ikitaraplaýyn ölçemegi we hakyky - wagt gözegçiligini goldaýan, paýlanan energiýa elýeterliliginiň we ulanyjynyň - dolandyryş dolandyryşynyň zerurlyklaryny kanagatlandyryp, sanlylaşdyrma we torlaýyn herekete geçdi.
Mehaniki dişli enjamlardan başlap, akylly çiplere çenli, - fazaly elektrik hasaplaýjylaryň taryhy, adamzadyň energiýa netijeliligini yzygiderli yzarlamagyny görkezýär. Häzirki wagtda bu diňe bir elektrik toguny hasaplamak üçin gural däl, eýsem global energiýa öwrülişigine yzygiderli tehniki goldaw berýän energiýa internetindäki aýrylmaz düwün.
